{"id":90527,"date":"2026-01-20T09:41:18","date_gmt":"2026-01-20T12:41:18","guid":{"rendered":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/?p=90527"},"modified":"2026-03-05T13:22:56","modified_gmt":"2026-03-05T16:22:56","slug":"wycieczka-do-katedry","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/2026\/01\/20\/wycieczka-do-katedry\/","title":{"rendered":"Wycieczka do katedry"},"content":{"rendered":"<div id=\"toc\" style=\"background: #f9f9f9;border: 1px solid #aaa;display: table;margin-bottom: 1em;padding: 1em;width: 350px;\">\n<p class=\"toctitle\" style=\"font-weight: 700;text-align: center;\">Content<\/p>\n<ul class=\"toc_list\">\n<li><a href=\"#toc-0\">im. Profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-1\">Galeria Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie. Odkrycie, kt\u00f3re zmienia postrzeganie dw\u00f3ch malowide\u0142<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-3\">Ekspert: natura mo\u017ce Polsce zabezpieczy\u0107 po\u0142ow\u0119 granicy z Bia\u0142orusi\u0105 i Rosj\u0105<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p>Po oczyszczeniu lica ustalono barw\u0119 i faktur\u0119 t\u0142a poszczeg\u00f3lnych malowide\u0142. Natomiast ze wzgl\u0119du na bardzo wysok\u0105 warto\u015b\u0107 dokumentacyjn\u0105 zabytk\u00f3w nie przeprowadzono \u017cadnych uzupe\u0142nie\u0144 barwnych. Braki w powierzchni lica uzupe\u0142niono ziarnist\u0105 zapraw\u0105 o neutralnym tonie dopasowanym do barw ka\u017cdego z malowide\u0142.<\/p>\n<h2 id=\"toc-0\">im. Profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego<\/h2>\n<p>Dzi\u0119ki nowoczesnej animacji i grafice komputerowej zobaczymy prezbiterium, nawy, kaplice i przedsionek w spos\u00f3b pozwalaj\u0105cy zrozumie\u0107 pierwotne rozmieszczenie malowide\u0142, kt\u00f3rymi na przestrzeni wiek\u00f3w pokrywano \u015bciany ko\u015bcio\u0142a. Prezentowana w ramach ekspozycji cyfrowa rekonstrukcja wn\u0119trza katedry w technologii stereoskopowej 3D (projekt FARAS 3D) pozwoli nam po raz pierwszy od ponad tysi\u0105ca lat wej\u015b\u0107 do nubijskiej \u015bwi\u0105tyni. W cz\u0119\u015bci sali zaprojektowanej tak, by oddawa\u0142a nastr\u00f3j panuj\u0105cy w historycznym wn\u0119trzu sakralnym, znajduj\u0105 si\u0119 malowid\u0142a rozmieszczone podobnie jak w faraskiej \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\n<h3 id=\"toc-1\">Galeria Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie. Odkrycie, kt\u00f3re zmienia postrzeganie dw\u00f3ch malowide\u0142<\/h3>\n<p>Odkrycie malowide\u0142 w Faras sta\u0142o si\u0119 \u015bwiatow\u0105 sensacj\u0105, jednym z najwa\u017cniejszych dokona\u0144 kampanii nubijskiej. Cyfrowa rekonstrukcja wn\u0119trza katedry pozwala po raz pierwszy \u201ewej\u015b\u0107\u201d do nubijskiej \u015bwi\u0105tyni. Tutaj znajduj\u0105 si\u0119 malowid\u0142a rozmieszczone podobnie jak w faraskiej \u015bwi\u0105tyni. Tymczasem freski z Faras znajduj\u0105ce si\u0119 w warszawskim muzeum s\u0105 jednym z najwi\u0119kszych skarb\u00f3w przechowywanych w polskich muzeach.<\/p>\n<p>Zosta\u0142y udost\u0119pnione publiczno\u015bci w Muzeum Narodowym w Warszawie wraz z elementami dekoracji architektonicznej katedry oraz innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i budowli z Faras. Po\u0142owa pojecha\u0142a do muzeum w Chartumie, po\u0142owa do Polski. Katedra, kt\u00f3r\u0105 odkryli Polacy pochodzi\u0142a z po\u0142owy VII w., a \u015bwietnie zachowane \u015bcienne malowid\u0142a nazwano cudem z Faras. Nubia pozosta\u0142a w izolacji a\u017c do XIII w., kiedy to tak\u017ce podda\u0142a si\u0119 islamizacji. Polega\u0142a ona na harmonijnym \u0142\u0105czeniu bada\u0144 archeologicznych z pracami konserwatorskimi i ratowaniem zabytk\u00f3w. W\u0142adze Egiptu i Sudanu wystosowa\u0142y do UNESCO apel o mi\u0119dzynarodow\u0105 pomoc w ratowaniu zabytk\u00f3w Nubii.<\/p>\n<h2 id=\"toc-2\">GRY FIGURKOWE<\/h2>\n<p>Nasi badacze odkryli na p\u00f3\u0142nocy Sudanu, niedaleko granicy z Egiptem dobrze zachowane ruiny ko\u015bcio\u0142a katedralnego z VIII wieku. Ta unikatowa kolekcja trafi\u0142a do Warszawy dzi\u0119ki pracom polskich archeolog\u00f3w pod kierunkiem prof. Kazimierza Micha\u0142owskiego. Wn\u0119trza nowej galerii s\u0105 jasne, a \u015bcianki, na kt\u00f3rych zawieszane s\u0105 obecnie malowid\u0142a, maj\u0105 inn\u0105 konstrukcj\u0119, u\u0142atwiaj\u0105c\u0105 monta\u017c. Wykorzystuj\u0105c dokumentacj\u0119 z wykopalisk, staramy si\u0119 odda\u0107 pierwotny uk\u0142ad wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a w Faras i jego atmosfer\u0119, cho\u0107 oczywi\u015bcie nie odtwarzamy go wiernie, bo jednak jeste\u015bmy w muzeum \u2013 t\u0142umaczy Alfred Twardecki.<\/p>\n<ul>\n<li>Ogl\u0105daj\u0105c przestrzenn\u0105 rekonstrukcj\u0119 katedry mo\u017cna zobaczy\u0107 prezbiterium, nawy, kaplice i przedsionek oraz pierwotne rozmieszczenie malowide\u0142, kt\u00f3rymi pokryte by\u0142y \u015bciany ko\u015bcio\u0142a.<\/li>\n<li>W dalszej cz\u0119\u015bci sali znajd\u0105 si\u0119 malowid\u0142a pochodz\u0105ce z klatek schodowych lub \u015bcian zewn\u0119trznych ko\u015bcio\u0142a, m.in.<\/li>\n<li>Odkrycie malowide\u0142 w Faras sta\u0142o si\u0119 \u015bwiatow\u0105 sensacj\u0105, jednym z najwa\u017cniejszych dokona\u0144 kampanii nubijskiej.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jednemu z najbardziej spektakularnych odkry\u0107 polskiej archeologii \u015br\u00f3dziemnomorskiej \u2013 s\u0142ynnej \u015bredniowiecznej katedry z <a href=\"https:\/\/faras3d.pl\/\">faras3d<\/a> Faras przebadanej p\u00f3\u0142 wieku temu w Sudanie, po\u015bwi\u0119cona jest uruchomiona w\u0142a\u015bnie strona internetowa. XX wieku w ramach mi\u0119dzynarodowej akcji ratunkowej UNESCO. Jedno ze s\u0142\u00f3w inskrypcji wyra\u017cono monogramem zgodnym z okresem wykonania malowid\u0142a, spotykanym tak\u017ce w malarstwie bizantyjskim.<\/p>\n<h2 id=\"toc-4\">S\u0142ynne freski z Faras na wystawie w Muzeum Narodowym w Warszawie<\/h2>\n<p>W ci\u0105gu roku od zako\u0144czenia konserwacji malowid\u0142a restaurowane przez zesp\u00f3\u0142 Hanny J\u0119drzejewskiej znajdowa\u0142y si\u0119 w bardzo r\u00f3\u017cnych warunkach klimatycznych i dobrze te wszystkie zmiany wytrzyma\u0142y. Na licu najm\u0142odszego z malowide\u0142 zastosowano r\u00f3wnie\u017c specjalne kompresy odwoskowuj\u0105ce z tr\u00f3jchloroetylenu. P\u0142yty perforowane pokrywano merl\u0105, zar\u00f3wno wok\u00f3\u0142 obrysu malowid\u0142a jak i po bokach drewnianego pud\u0142a.<\/p>\n<p>W moim rodzinnym domu wisia\u0142y reprodukcje malowide\u0142 z Faras. Opr\u00f3cz katedry w Faras odkopano tak\u017ce stary klasztor, pa\u0142ac biskup\u00f3w, ruiny pa\u0142acu kr\u00f3lewskiego, domy mieszkalne i pomieszczenia gospodarcze. W internecie uruchomiono stron\u0119 \u201eFaras 3D\u201d, kt\u00f3ra ma w nowoczesnej formie prezentowa\u0107 jedno z najwa\u017cniejszych odkry\u0107 polskich archeolog\u00f3w, czyli katedr\u0119 z Faras w p\u00f3\u0142nocnym Sudanie.<\/p>\n<p>Nadpro\u017ce i dwa malowid\u0142a \u2013 wizerunek Archanio\u0142a Micha\u0142a oraz \u015bwi\u0119tego arcybiskupa. W depozycie w Muzeum Luwru znajduje si\u0119 kilka zabytk\u00f3w z Faras, b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 Muzeum Narodowego w Warszawie. W galerii prezentowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyroby ceramiki koptyjskiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Content im. Profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego Galeria Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie. Odkrycie, kt\u00f3re zmienia postrzeganie dw\u00f3ch malowide\u0142 Ekspert: natura [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[198],"tags":[],"class_list":["post-90527","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-faras3d-pl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90527","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90527"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90528,"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90527\/revisions\/90528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agusmolinares.com.ar\/wp-23\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}